Marjorie Senechal: นักคณิตศาสตร์ผู้เชื่อมโยงผลึกศาสตร์เข้ากับเรขาคณิตของการปูกระเบื้อง

หากพูดถึงความเชื่อมโยงระหว่างคณิตศาสตร์กับโลกธรรมชาติ หนึ่งในตัวอย่างที่งดงามที่สุดคือการศึกษาโครงสร้างผลึก ซึ่ง Marjorie Senechal นักคณิตศาสตร์และนักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน ได้ทุ่มเทชีวิตทางวิชาการเพื่อคลี่คลายความลับทางเรขาคณิตที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติของแข็งเหล่านี้

จากเด็กหญิงในโรงพยาบาลผู้ติดยาสู่วงการคณิตศาสตร์

Marjorie Lee Senechal เกิดในนามสกุลเดิม Wikler เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 1939 ที่เมือง Saint Louis รัฐ Missouri สหรัฐอเมริกา เป็นบุตรคนโตในบรรดาบุตรสี่คนของ Abraham Wikler แพทย์ของหน่วยงานสาธารณสุขสหรัฐฯ ครอบครัวของเธอย้ายไปอยู่ที่เมือง Lexington รัฐ Kentucky ในเวลาต่อมา ซึ่งเธอเติบโตขึ้นในบริเวณของ Lexington Narcotic Hospital สถานพยาบาลสำหรับผู้ติดยาเสพติดที่บิดาของเธอดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการอยู่

เธอได้รับการศึกษาที่ Training School ของมหาวิทยาลัย Kentucky ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดเล็กที่มีเพียงหนึ่งห้องเรียนต่อระดับชั้น ก่อนจะศึกษาต่อจนสำเร็จการศึกษาจาก University of Chicago และ Illinois Institute of Technology โดยศึกษาระดับปริญญาเอกภายใต้การดูแลของ Abe Sklar นักคณิตศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงด้านทฤษฎีความน่าจะเป็น

ผู้เชี่ยวชาญด้านผลึกศาสตร์เชิงคณิตศาสตร์

Senechal เป็นที่รู้จักในวงการคณิตศาสตร์จากงานวิจัยด้านการปูกระเบื้อง (tessellations) และควอไซคริสตัล (quasicrystals) ซึ่งเป็นโครงสร้างของแข็งที่มีระเบียบแต่ไม่ซ้ำแบบเป็นคาบเหมือนผลึกทั่วไป เธอเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผลึกศาสตร์เชิงคณิตศาสตร์ (mathematical crystallography) ที่ศึกษาการจัดเรียงตัวของอะตอมในของแข็งผ่านมุมมองของเรขาคณิตและทฤษฎีสมมาตร

ในช่วงปีการศึกษา 1974-75 เธอได้ไปทำวิจัยที่มหาวิทยาลัย Groningen ในประเทศเนเธอร์แลนด์ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่เธอได้ทำงานในภาควิชาผลึกศาสตร์อย่างแท้จริง ทำให้ได้ทำความเข้าใจสาขานี้อย่างกว้างขวางมากยิ่งขึ้น ต่อมาในปีการศึกษา 1979-80 เธอยังได้ไปเป็นนักวิทยาศาสตร์แลกเปลี่ยนที่ Institute of Crystallography แห่ง Academy of Sciences ของสหภาพโซเวียตในกรุง Moscow ซึ่งทำให้เธอได้ร่วมงานกับ Boris Delone นักวิจัยชั้นนำด้านผลึกศาสตร์ และเครือข่ายนักคณิตศาสตร์และผลึกศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับเขา ซึ่งกลายเป็นความสัมพันธ์ทางวิชาการที่สำคัญของเธอในเวลาต่อมา

หนึ่งในผลงานที่ได้รับการยกย่องคือบทความ “Which Tetrahedra Fill Space?” ซึ่งทำให้เธอได้รับรางวัล Carl B. Allendoerfer Award จาก Mathematical Association of America สำหรับความเป็นเลิศด้านงานเขียนอธิบายคณิตศาสตร์ในนิตยสาร Mathematics Magazine

นักวิชาการผู้ทำงานข้ามสาขา

นอกจากงานด้านผลึกศาสตร์และทฤษฎีการปูกระเบื้องแล้ว Senechal ยังมีความสนใจที่กว้างขวางในประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เธอเคยศึกษาแบตเตอรีไฟฟ้าโบราณของอาณาจักร Parthian และยังตีพิมพ์หนังสือหลายเล่มเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ผ้าไหม โดยหนังสือ American Silk 1830-1930 ของเธอได้รับรางวัล Millia Davenport Publication Award จาก Costume Society of America

ตลอดอาชีพการงาน เธอดำรงตำแหน่ง Louise Wolff Kahn Professor Emerita ด้านคณิตศาสตร์และประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ Smith College และเคยดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารของวารสาร The Mathematical Intelligencer ซึ่งเป็นวารสารที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับคณิตศาสตร์ นักคณิตศาสตร์ และประวัติศาสตร์วัฒนธรรมทางคณิตศาสตร์

มรดกที่เชื่อมโยงศาสตร์หลายแขนงเข้าด้วยกัน

Marjorie Senechal เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของนักคณิตศาสตร์ที่มองเห็นความงามของคณิตศาสตร์ผ่านการเชื่อมโยงกับโลกจริง ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างของผลึกในธรรมชาติ รูปแบบทางเรขาคณิตในการปูกระเบื้อง หรือแม้แต่ประวัติศาสตร์ของเทคโนโลยีโบราณ งานวิจัยของเธอด้านผลึกศาสตร์เชิงคณิตศาสตร์และควอไซคริสตัลยังคงเป็นรากฐานสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์วัสดุและนักคณิตศาสตร์รุ่นหลังใช้ต่อยอดมาจนถึงปัจจุบัน